Tàu cá Việt Nam xác nhận bị Trung Quốc tấn công

BẮC KINH – Hôm thứ Tư vừa qua, Việt Nam cáo buộc một tàu Trung Quốc đã rượt đuổi và bắn vào tàu đánh cá Việt Nam trong vùng biển tranh chấp. Đây là vụ căng thẳng mới nhất trong vùng biển chiến lược giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Hà Nội đã không nói liệu tàu tấn công tàu cá Việt Nam có thuộc Trung Quốc hay không, tuy nhiên, một tờ báo dưới sự kiểm soát của nhà nước Việt Nam đã trích dẫn trưởng tàu và chủ sở hữu tàu đánh cá nói rằng [tàu] mang dấu hiệu thuộc Cơ quan Giám sát Hàng hải Trung Quốc.

Tàu Trung Quốc đã đụng độ nhiều lần với các tàu thuyền từ các nước láng giềng trong hai năm qua giữa lúc Trung Quốc ngày càng quyết đoán hơn đối với các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ tại Biển Đông. Nhưng họ [tàu Trung Quốc] thường không nổ súng nhưng trong sự kiện hôm thứ Tư, nếu được xác nhận, thì có thể đánh dấu một sự leo thang ngày càng trầm trọng.

Tháng Một vừa rồi, các quan chức Nhật Bản cho biết một tàu hải quân Trung Quốc đã mang vũ khí cùng với hướng dẫn radar nhắm vào một chiếc tàu và trực thăng thuộc Lực lượng Tự vệ của Nhật Bản gần quần đảo ở Hoa Đông, nơi mà cả hai Tokyo và Bắc Kinh đều tuyên bố chủ quyền. Tuy nhiên, Bắc Kinh đã từ chối những cáo buộc trên.

Căng thẳng gia tăng giữa Trung Quốc và các nước láng giềng, trong số đó có cả các đồng minh hoặc có quan hệ quốc phòng chặt chẽ với Hoa Kỳ, là một yếu tố quan trọng để Hoa Kỳ quyết định triển khai chiến lược “trục” châu Á – chiến lược mà Trung Quốc lên tiếng tố cáo như một mưu đồ nhằm kềm hãm sức mạnh của họ.

Hà Nội cho biết trong một tuyên bố cuối ngày hôm thứ Hai rằng họ yêu cầu nhà cầm quyền Trung Quốc điều tra vụ việc tàu cá xảy ra gần quần đảo Hoàng Sa, nơi mà cả hai Trung Quốc và Việt Nam đều tuyên bố có chủ quyền.

“Đây là một trường hợp vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam, đe dọa tính mạng và gây thiệt hại tài sản ngư dân Việt Nam”, bản tuyên bố nói. Việt Nam cho biết cabin tàu cá đã bị đốt cháy trong cuộc tấn công.

Một đơn khiếu nại chính thức đã được nộp cho Đại sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội, tuyên bố nói thêm.

Tại một cuộc họp báo hàng ngày vào thứ Ba, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hong Lei bác bỏ yêu cầu bồi thường thiệt hại và nói “các bên liên quan của Trung Quốc” đã “hành động đúng đắn và hợp lý” chống lại những gì ông nói là hoạt động đánh bắt cá trái phép.

Các quần đảo tại Biển Đông là ly do gây căng thẳng giữa Việt Nam và Trung Quốc. Việc này cũng đã dẫn đến một loạt các cuộc biểu tình trước đại sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội năm 2007.

Ông Hong cũng từ chối cung cấp thêm chi tiết, bao gồm cả việc liệu tàu Trung Quốc có thuộc cơ quan chính phủ và có bắn tại hoặc đi gần tàu thuyền Việt Nam hay không.

Báo Tiền Phong tại Việt Nam dẫn lời thuyền trưởng tàu đánh cá, ông Phạm Quang Thanh, và chủ sở hữu tàu, ông Bùi Văn Phải, nói rằng tàu Trung Quốc có tên là Giám sát Hàng hải Trung Quốc số 786. Báo Tiền Phong là tờ báo chính thức của Đoàn Thanh niên thành phố Hồ Chí Minh thuộc Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ông Phải cho biết rằng khi tàu Trung Quốc đến gần thuyền của họ sáng thứ Tư, “tất cả các ngư dân đều ngồi trên boong tàu để cho các tàu Trung Quốc thấy chúng tôi không mang vũ khí, nhưng tàu Trung Quốc vẫn bắn bốn hoặc năm lần vào cabin và sau đó tàu đã bốc cháy dữ dội”, theo báo cáo cho biết. Bản báo cáo không cho biết lửa đã bắt đầu bốc cháy như thế nào.

Cơ quan Giám sát Hàng hải Trung Quốc là một cơ quan bán quân sự thuộc Cục Quản lý Đại dương Nhà nước, được mở rộng tại một cuộc họp quốc hội hôm tháng Ba để bao gồm thủy sản, lực lượng tuần duyên và các lực lượng chống buôn lậu. Trung Quốc đã không công khai tuyên bố liệu tàu hoặc nhân viên của cơ quan này có được trang bị vũ khí hay không, nhưng 13 tàu được bổ sung vào đội tàu trên kể từ năm 2000 bao gồm một số tàu mà hải quân đã sử dụng.

Trung Quốc, Việt Nam và các nước khác trong khu vực đang cùng tranh chấp các lãnh thổ tại Biển Đông, bao gồm cả Trường Sa và Trường Sa có tiềm năng khoáng sản phong phú. Vùng biển này là đường vận chuyển chính và là ngư trường dồi dào. Một số chuyên gia cũng tin rằng nơi này có chứa lượng lớn nguồn tài nguyên thiên nhiên như dầu mỏ và khí đốt.

Trung Quốc nói rằng vùng biển này là một phần thuộc lãnh thổ chủ quyền của họ. Hôm thứ Ba ông Hồng nhắc lại rằng Trung Quốc có “chủ quyền không thể tranh cãi” đối với Hoàng Sa, cách đảo Hải Nam của Trung Quốchơn 200 dặm (320 km) về phía nam.

Trên thực tế, Trung Quốc đã kiểm soát quần đảo Hoàng Sa kể từ khi họ chiếm đoạt từ miền Nam Việt Nam trong một cuộc xung đột ngắn ngủi vào năm 1974. Hôm tháng Bảy, Bắc Kinh đã thiết lập một thành phố mới với tên Tam Sa với các đơn vị đồn trú quân sự trên đảo Yongxing nhằm quản lý các quần đảo và vùng biển mà Bắc Kinh tuyên bố có chủ quyền ở Biển Đông.

Đặng Khương chuyển ngữ, Phía Trước / Jeremy Page, Wall Street Journal

Vu Trong Khanh tại Hà Nội và Lingling Wei ở Bắc Kinh đã đóng góp cho bài viết này.

© Bản tiếng Việt TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC

Share